MM

 

"Παγκόσμια ημέρα της γυναίκας, μια πολύ σημαντική γιορτή, η σημαντικότερη ίσως κατά την προσωπική μου γνώμη, γιατί η γυναίκα ισοδυναμεί με την ζωή. Χωρίς την γυναίκα, δεν υπάρχει ζωή. Αλλά η γυναίκα είναι ταυτόσημη και με την ομορφιά. Πιστεύω, η γυναίκα με ένα παιδί στην αγκαλιά είναι ότι πιο όμορφο υπάρχει. Ότι ομορφότερο μπορεί να αντικρύσει κανείς στην ζωή!

 

Είναι η δεύτερη χρονιά που ζητάμε από εσάς να μας στείλετε τις απορίες σας,  σχετικά με Εξωσωματική και Υπογονιμότητα και τις απαντάμε όλες με στόχο την έγκυρη πληροφόρηση. Η έγκυρη πληροφόρηση μόνο, μπορεί να οδηγήσει σε σωστές αποφάσεις!"

 

 

Τί εννοούμε με τον όρο γυναικεία υπογονιμότητα; Μπορεί να θεραπευτεί;

Τα αίτια που προκαλούν υπογονιμότητα σε μια γυναίκα, κυρίως, είναι ο Σαλπιγγικός Παράγοντας, δηλαδή οι φλεγμονές, που έχουν συμβεί στην διάρκεια της ζωής της γυναίκας. Είναι το πιο συχνό αίτιο σε ποσοστό πάνω από το 30 – 35%. Αποφράζονται δηλαδή οι σάλπιγγες, είτε δεν λειτουργούν σωστά. Το δεύτερο αίτιο είναι η ενδομητρίωση, μια καλοηθέστατη νόσος οπού όμως αναπτύσσεται μέσα στα γυναικολογικά όργανα, κυρίως στις ωοθήκες, ιστός όπως αυτός του ενδομητρίου. Και αυτό προκαλεί υπογονιμότητα. Υπάρχουν βεβαίως  και άλλες περιπτώσεις. Είναι κυρίως ορμονικά θέματα, διαταραχές του κύκλου, κλπ. Η εξωσωματική έρχεται να αγκαλιάσει όλες αυτές τις περιπτώσεις. Μπορεί βέβαια κανείς στην αρχή να επιχειρήσει πιο ήπιες θεραπείες, όπως είναι για παράδειγμα, εάν δεν υπάρχει ωορρηξία, να γίνει πρόκληση ωορρηξίας. Η ενδομητρίωση, επίσης,  σε κάποιες επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χειρουργηθεί λαπαροσκοπικά. Η βλάβη όμως των σαλπίγγων αφήνει μόνιμη βλάβη, οπότε εκεί η εξωσωματική, σαφώς, είναι μονόδρομος.

 

Μετά από πόσο καιρό προσπαθειών για παιδί,  ένα ζευγάρι πρέπει να απευθυνθεί σε ειδικό;

Έχει να κάνει με την ηλικία της γυναίκας. Εάν μια γυναίκα είναι άνω των 30ετων θα μπορούσε να απευθυνθεί σε ειδικό σε ενάμιση χρόνο προσπαθειών. Όμως αν μια γυναίκα είναι πάνω από 40 ετών, ο χρόνος πιέζει, και εδώ το πιο λογικό, είναι μετά από μερικούς μήνες, το πολύ 6 μήνες, η γυναίκα να απευθύνεται στον γιατρό. Μια γυναίκα μετά τα 43-44 θα έλεγα να μην περιμένει καθόλου, να διαπιστώσει άμεσα κατά πόσο δεν συντρέχει κάποιος αρνητικός παράγοντας για να μείνει έγκυος, και εν συνεχεία να αφιερώσει μερικούς πολυτίμους μήνες στην προσπάθεια της να πέτυχει μια εγκυμοσύνη με εξωσωματική.

 

Τί είναι η ορμόνη γονιμότητας ΑΜΗ και ποιες είναι οι ενδεικτικές τιμές για μια γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας;

Είναι μια πολύ σπουδαία ορμόνη που τα τελευταία χρονιά έχουμε δει την σημασία της. Η ΑΜΗ δείχνει ποιες είναι οι εφεδρείες των ωοθηκών. Δεν σημαίνει ότι όλες οι γυναίκες της ιδίας ηλικίας έχουν τον ίδιο αριθμό ωάριων. Κάποιες είναι τυχερές, προικισμένες από την φύση και έχουν περισσότερα ωάρια από το σύνηθες της ηλικίας τους. Κάποιες άλλες όμως δυστυχώς, έχουν λιγότερα ωάρια από ότι προβλέπεται για την ηλικία τους και όπως είναι φυσικό ο χρόνος τους πιέζει περισσότερο. Επομένως είναι μια ορμόνη που δεν πρέπει να λείπει από καμία εργαστηριακή εξέταση γυναίκας ,η οποία έχει θέματα γονιμότητας διότι μας δείχνει πως να διαχειριστούμε την κάθε γυναίκα ξεχωριστά στην εξωσωματική, δηλαδή, τι φάρμακα θα πάρει, πιο πρωτόκολλο θα ακολουθήσει, ποιες δοσολογίες κλπ. Είναι πολύ σημαντικό η θεραπεία στην εξωσωματική να εξατομικεύεται ανάλογα με τα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες της κάθε γυναίκας.

 

Τι εξετάσεις χρειάζεται να προηγηθούν της εξωσωματικής;

Οι εξετάσεις που πρέπει να προηγηθούν της εξωσωματικής είναι η σαλπιγγογραφία για τις γυναίκες,  ένας ενδελεχής ορμονικός έλεγχος, ένας προγεννητικός έλεγχος και για τον άνδρα μια ή δυο εξετάσεις σπέρματος σε αξιόπιστα εργαστήρια. Τώρα, εάν υπάρχει βεβαρυμμένο ιστορικό, προηγούμενες αποβολές κλπ., πιθανότατά να χρειαστεί και κάτι επιπρόσθετο, ανάλογα με το πρόβλημα και την περίπτωση που αντιμετωπίζουμε.

 

Τα φάρμακα της εξωσωματικής καλύπτονται από τον ΕΟΠΥΥ;

Τα φάρμακα της εξωσωματικής, σαφώς καλύπτονται από τον ΕΟΠΥΥ. Και συγκεκριμένα, εδώ στην Εμβρυογένεσις υπάρχει ένα τμήμα το οποίο ασχολείται αποκλειστικά και σχολαστικά με το πως θα σας βοηθήσουμε να συγκεντρώσετέ όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά ούτως ώστε σύντομα και χωρίς ταλαιπωρία να περάσετε την επιτροπή του ΕΟΠΥΥ.

 

Που μπορεί να οφείλεται η ανδρική υπογονιμότητα? Πώς ανιχνεύεται και πώς θεραπεύεται;

Δυστυχώς εδώ, σε ποσοστό πάνω από το 90%, είναι ιδιοπαθής, δηλαδή δεν γνωρίζουμε το αίτιο. Μπορεί να είναι εκ γενετής αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις και εδώ όπως και στις γυναίκες, οι φλεγμονές έχουν τον πρώτο λόγο. Αυτές προκαλούν προβλήματα, που ονομάζουμε, εξασθένηση του σπέρματος. Ένας παράγοντας ακόμα είναι και ο τρόπος ζωής, ο καπνός, εργασία σε πολύ τοξικό περιβάλλον, χημικές ουσίες, υψηλές θερμοκρασίες, απουσία άσκησης, κακή διατροφή. Όλα αυτά μπορεί να επηρεάσουν το σπέρμα. Φοβάμαι πως δεν υπάρχει θεραπεία, η κιρσοκύλη που θεωρούνταν παλαιοτέρα ότι ήταν  ένα πολύ συχνό αίτιο, σήμερα, καταρρίπτεται σαν βασικό αίτιο ασθενοσπερμίας και πλέον εάν δεν προκαλεί πόνο, οι άντρες δεν χειρουργούνται. Δεν υπάρχει λοιπόν κάποια αποτελεσματική θεραπεία, ωστόσο με τους άνδρες τα πράγματα είναι πιο ευκολά στην εξωσωματική. Οι απαιτήσεις μας όσον αφορά στο σπέρμα είναι πάρα πολύ περιορισμένες. Για παράδειγμα, για μια γυναίκα που έχει  10-15 ωάρια χρειαζόμαστε για να γονιμοποιηθούν 10-15 καλής ποιότητας σπερματοζωάρια, τα οποία είναι σχεδόν απίθανο να μην βρεθούν. Επόμενος η ανδρική υπογονιμότητα, είναι η εύκολη περίπτωση στην εξωσωματική.

 

Ποια είναι τα πρωτόκολλα της εξωσωματικής και τι διαφορές έχουν μεταξύ τους;

Τα πρωτόκολλα της εξωσωματικής είναι βασικά δυο κατηγοριών. Το Βραχύ και το Μακρύ Πρωτόκολλο. Τα τελευταία χρονιά έχει εγκαταλειφθεί το μακρύ πρωτόκολλο, είναι πάρα πολύ μεγάλη ταλαιπωρία για την γυναίκα, ο χρόνος, τα φάρμακα κλπ. Και στην θέση του έχει μπει το σύντομο πρωτόκολλο με ή χωρίς ανταγωνιστή. Είναι πιο εύκολο, πιο φιλικό για την γυναίκα και εξίσου αποδοτικό. Όμως, αυτό που είπα και προηγουμένως, θα πρέπει το κάθε πρωτόκολλο να εξατομικευτεί, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της γυναίκας: την ηλικία της, το βάρος της, τις συνήθειες της. Όλα αυτά λαμβάνονται υπόψιν προκειμένου να σχεδιαστεί ένα πρωτόκολλο ξεχωριστό και μοναδικό για την κάθε γυναίκα. 

 

Ποια είναι τα ποσοστά επιτυχίας της εξωσωματικής;

Τα ποσοστά επιτυχίας τα τελευταία 10 χρονιά έχουν σημαντικά, αυξηθεί, κατά μέσο ορό είναι πάνω από 50%. Η επιτυχία έχει να κάνει πέρα από το κέντρο και τις ικανότητες του με το προφίλ των ασθενών και κυρίως την γυναίκας. Αυτό είναι το σημαντικό, και για αυτό αναφερόμαστε συνεχώς στις γυναίκες, έτσι ώστε να προσέχουν την γονιμότητα τους και να μην αφήνουν τον χρόνο να περνάει.

 

Πόσο κοστίζει μια εξωσωματική;

Το κόστος της εξωσωματικής, είναι περίπου 3.000 ευρώ και η  όλη  διαδικασία περιλαμβάνει τα πάντα που απαιτούνται αυτές τις 15 μέρες που γίνεται διέγερση των ωοθηκών, όπως παρακολούθηση της διέγερσης, υπέρηχοι, ορμονολογικές εξετάσεις, ωοληψία, γονιμοποίηση, εμβρυομεταφορά  και ούτω κάθε εξής.

 

Μέχρι ποια ηλικία μπορεί μια γυναίκα και ένας άνδρας τα υποβληθούν σε εξωσωματική;

Για τους άνδρες δεν υπάρχει ηλικιακός περιορισμός. Το σπέρμα μέσα στον χρόνο υφίσταται μεν εξασθένιση αλλά συνεχίζει να υπάρχει. Για αυτό και βλέπουμε άνδρες προχωρημένης ηλικίας να καταφέρνουν να γίνουν γονείς. Για τις γυναίκες δυστυχώς όπως γνωρίζεται, υπάρχει ένα όριο. Μετά τα 40 υπάρχει μείωση των ποσοστών επιτυχίας που στην συνέχεια μετά τα 44-45 είναι πολύ δραστική. Άρα εν τέλει θα ξέλεγα ότι όσο το νωρίτερο τόσο καλύτερα.

 

Πόσο επηρεάζει την γονιμότητα ανδρών και γυναικών η διατροφή και το άγχος;

Καταρχάς και η διατροφή και το υπερβολικό άγχος έχουν επίπτωση στην συχνότητα επαφής του ζευγαριού. Επίσης επηρεάζεται και η ποιότητα των ωάριων και του σπέρματος, από το αλκοόλ, κυρίως όμως από το κάπνισμα καθώς και από την κακή διατροφή, την έλλειψη άσκησης και γενικότερα από την κακή ποιότητα ζωής.

 

 

 

"Εύχομαι σε όλες τις γυναίκες  να είστε καλά, να εκπληρώσετε τους στόχους και τα όνειρα σας, και να τα ξαναπούμε την επόμενη χρονιά, με όλες τις απορίες σας,  όπως θα γιορτάσουμε την επόμενη Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας."

 

Dr. Μηνάς Μαστρομηνάς

MD, PhD Χειρουργός Γυναικολόγος-Μαιευτήρας, Εξειδικευμένος σε προβλήματα Γονιμότητας και στη Εξωσωματική Γονιμοποίηση, Τ. Επιμελητής Παν. Νοσοκομείου Hammersmith, Λονδίνου, Διευθυντής Ιατρικής Μονάδας Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής: ΕΜΒΡΥΟΓΕΝΕΣΙΣ